Westerplatte to dla każdego Polaka miejsce symboliczne, ikona oporu i bohaterstwa. Jednak dla historyków i badaczy przeszłości, ten skrawek gdańskiej ziemi to wciąż kopalnia skarbów. Ostatnie dwanaście miesięcy przyniosło przełomowe informacje, które nie tylko wzbogacają naszą wiedzę o Wojskowej Składnicy Tranzytowej, ale wręcz fizycznie przywracają pamięć o jej obrońcach. Ostatni sezon badań archeologicznych na Westerplatte, prowadzonych przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, był niezwykle owocny.
Jaki był główny cel badań archeologicznych na Westerplatte?
Ostatni sezon badań rozpoczął się 31 marca i trwał do 1 października ubiegłego roku. Według informacji podanych przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku głównym celem prac było odnalezienie szczątków leg. Mieczysława Krzaka – obrońcy Westerplatte, który zginął w nocy z 2 na 3 września 1939 r. Niestety, nie udało się ich znaleźć. Archeolodzy mieli również odnaleźć pozostałości pomnika 10. rocznicy odzyskania niepodległości oraz dokończyć eksplorację obiektów częściowo rozpoznanych w poprzednich sezonach i przeprowadzić badania poprzedzające kolejny etap inwestycji związanej z budową Muzeum Westerplatte.
Najważniejsze znaleziska archeologiczne minionego sezonu
W ciągu ostatniego roku archeolodzy wydobyli z ziemi tysiące obiektów. Jak podają sprawdzone źródła, decydowana większość zabytków, to rzeczy codziennego użytku oraz pozostałości po szklanych i ceramicznych naczyniach. Warto jednak pamiętać, że każdy, nawet najmniejszy przedmiot jest świadectwem historii naszego kraju i pozwala nam lepiej poznać życie naszych przodków. Do najcenniejszych znalezisk zaliczono m.in. czajnik warszawskiej firmy Wulkan, najprawdopodobniej używany przez zawiadowcę stacji, st. sierż. rez. Wojciecha Najsarka, oraz niemieckie łuski nabojów Mauser kal. 7,92 mm – ślady pierwszego szturmu na WST, podczas którego Najsarek został śmiertelnie postrzelony. Odkryto także polskie orły z rogatywek i furażerek, guziki z magazynu mundurowego WST, nosidła do gruzu oraz drewniane elementy konstrukcyjne kasyna podoficerskiego.
Badania archeologiczne na Westerplatte to także odkrywanie nieistniejącej już infrastruktury. W minionym roku udało się precyzyjnie zlokalizować fundamenty kilku budynków pomocniczych, które zostały zrównane z ziemią podczas niemieckich ostrzałów lub w okresie powojennym. Odkrycie zarysów dawnych warsztatów czy magazynów pozwala na dokładne odtworzenie planu Składnicy, co ma kluczowe znaczenie dla przyszłej ekspozycji muzealnej.
Nowoczesne metody badawcze w służbie badań historii
Archeolodzy na Westerplatte nie ograniczają się do tradycyjnej łopaty i pędzla. W procesie badawczym wykorzystywane są nowoczesne technologie, takie jak skanowanie laserowe oraz badania geofizyczne. Dzięki tym narzędziom przed rozpoczęciem wykopów naukowcy mogą sprawdzić, czy warto rozpoczynać pracę w danym miejscu. Pozwala to również ochronić zabytkowy krajobraz przed bezpodstawnym naruszaniem go.
Wszystkie działania prowadzone są w ścisłej współpracy z ekspertami z dziedziny medycyny sądowej i genetyki. Dzięki temu badania archeologiczne stają się interdyscyplinarnym projektem naukowym, który buduje kompletną bazę wiedzy na temat poszczególnych okresów i wydarzeń historycznych. To rzetelne źródła informacji, które ucinają spekulacje i bazują na twardych dowodach materialnych.
Znaczenie odkryć dla przyszłości Muzeum Westerplatte
Oprócz poszerzania wiedzy na temat historii Polski, odkryte artefakty oraz nowa wiedza o topografii terenu stanowią fundament pod budowę Muzeum Westerplatte. Plany na przyszłość zakładają stworzenie nowoczesnej ścieżki edukacyjnej, która poprowadzi zwiedzających przez autentyczne pole bitwy. Odkrycia archeologiczne zostaną wyeksponowane w taki sposób, aby oddać ducha tamtych dni. Rewitalizacja półwyspu to proces wieloletni, jednak dzięki niemu Westerplatte ma szansę, żeby stać się żywym pomnikiem historii.
Dlaczego warto śledzić badania na Westerplatte?
Dzięki pracom archeologicznym na gdańskim półwyspie możemy lepiej poznać i zrozumieć wydarzenia, które miały miejsce w tym trudnym dla naszego kraju czasie. Dla mieszkańców Gdańska i turystów historia Westerplatte staje się bardziej namacalna, łatwiejsza do zrozumienia. Odnalezione przedmioty oraz ludzkie szczątki są dowodem na to, że pamięć o naszych bohaterach jest wciąż żywa i wymaga ciągłej pielęgnacji.
W nadchodzących miesiącach planowane są kolejne etapy wykopalisk. Miejmy nadzieję, że rzucą one nowe światło na bohaterów i wydarzenia z czasów II wojny światowej.
